Highlight

• การรักษาและการดูแลตัวเอง สำหรับผู้ป่วยมะเร็งเรื้อรัง
• การใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพท่ามกลางความไม่แน่นอน

มะเร็งเป็นโรคที่มีความซับซ้อนและสามารถกลับมาเป็นซ้ำได้ ถึงแม้มะเร็งบางชนิดจะรักษาให้หายได้ แต่ในบางกรณีก็ไม่สามารถหายขาด และอาจกลายเป็นโรคเรื้อรังได้ เช่นเดียวกับ โรคเบาหวานหรือโรคหัวใจ

มะเร็งชนิดที่มักกลายเป็นโรคเรื้อรัง ได้แก่ มะเร็งรังไข่ มะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือมะเร็งต่อมน้ำเหลืองบางชนิด นอกจากนี้ยังมีมะเร็งที่แพร่กระจายหรือกลับมาเป็นที่ส่วนอื่นของร่างกาย เช่น มะเร็งเต้านมระยะลุกลาม หรือมะเร็งต่อมลูกหมาก ก็สามารถกลายเป็นมะเร็งเรื้อรังได้เช่นกัน

อย่างไรก็ตามโรคมะเร็งเรื้อรังสามารถควบคุมได้ด้วยการรักษาระยะยาว ซึ่งหมายความว่ามะเร็งอาจหายไปหรือคงอยู่เหมือนเดิม แต่ยังไม่เจริญเติบโตหรือแพร่กระจายตราบใดที่ผู้ป่วยยังเข้ารับการรักษา บางครั้งการรักษาอาจทำให้มะเร็งลดขนาดลงจนผู้ป่วยสามารถหยุดพักการรักษาได้ จนกว่ามะเร็งจะเริ่มกลับมาเติบโตอีกครั้ง ซึ่งในกรณีนี้ มะเร็งจะยังคงอยู่ในร่างกาย ไม่หายขาด

การรักษาและการดูแลตัวเอง สำหรับผู้ป่วยมะเร็งเรื้อรัง

ผู้ป่วยมะเร็งส่วนใหญ่มักทำทุกวิถีทางเพื่อรักษาโรคมะเร็งให้หายขาด ไม่ว่าจะเข้ารับการรักษากี่ครั้งก็ตาม แพทย์จะพูดคุยกับผู้ป่วยเกี่ยวกับทางเลือก ในการรักษา ซึ่งอาจรวมถึงการรับฟังความคิดเห็นที่สอง (second opinion) หรือเข้ารับการรักษา ที่ศูนย์มะเร็งเฉพาะทางที่มีประสบการณ์มากกว่า

ในบางกรณีผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามอาจต้องเข้ารับการรักษาแบบเดิมเหมือนที่เคยรับการรักษาในครั้งแรก เช่น การผ่าตัด การให้ยาเคมีบำบัด หรือการฉายแสง อย่างไรก็ตาม การตัดสินใจในการรักษาแต่ละขั้นตอนจะขึ้นอยู่กับชนิดของโรค ตำแหน่งของมะเร็ง ขนาดของมะเร็ง ขอบเขตการแพร่กระจาย สุขภาพโดยรวม และความต้องการส่วนตัวของผู้ป่วย

การใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพท่ามกลางความไม่แน่นอน

การใช้ชีวิตร่วมกับมะเร็งเรื้อรังอาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกไม่มั่นคง แต่มีวิธีที่จะช่วยให้คุณภาพชีวิตโดยรวมดีขึ้น ดังนี้

1. อัปเดตข้อมูลอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการรักษาหรือการดูแลสุขภาพจากแพทย์ โดยเฉพาะผู้ป่วยที่พักฟื้นที่บ้าน การอัพเดทข้อมูลการรักษาอยู่เสมอจะทำให้ผู้ป่วยและคนใกล้ชิดรู้สึกว่า สามารถควบคุมสถานการณ์ได้ มีความเข้าใจและยอมรับบางสิ่งเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่ไม่สามารถควบคุมได้ การทำความเข้าใจและยอมรับในข้อจำกัดนี้ จะทำให้ผู้ป่วยและผู้ดูแลรู้สึกเหนื่อยน้อยลง ดีกว่าพยายามต่อสู้กับสิ่งที่อยู่เหนือการควบคุมของตัวเอง
2. ฝึกปล่อยวาง และตระหนักรู้ เป็นเรื่องปกติที่จะทำให้เรารู้สึกกลัว แต่อย่างไรก็ตาม อย่าเก็บความรู้สึกด้านลบนี้ไว้กับตัวนานเกินไป เรียนรู้ที่จะฝึกปล่อยวางความรู้สึกด้านลบออกไป จะช่วยทำให้คุณไม่ต้องเสียเวลา และพลาดโอกาสในการใช้ชีวิตอย่างมีความสุข
3. แบ่งปันความรู้สึกกับคนใกล้ชิด การเปิดใจให้คนอื่นรับรู้ถึงความกลัวหรือความไม่มั่นคงจะช่วยลดความกังวล เพิ่มความสบายใจ ในเต่ละวันให้มีความสุขมากขึ้น
4. มีความสุขกับปัจจุบัน การหาความสงบสุขภายในตัวเองแม้เพียงเวลาไม่กี่นาทีต่อวัน จะช่วยให้ผู้ป่วยรับมือกับความไม่แน่นอนได้ดีขึ้น เมื่อต้องเผชิญหน้ากับเรื่องวุ่นวาย ความสับสนหรือความกลัวในใจของตัวเอง
5. ทำสิ่งที่อยากทำ ในช่วงเวลาแบบนี้ผู้คนมักพบว่าตัวเองกำลังคิดถึงหลายสิ่งหลายอย่างที่อยากทำมาตลอดทั้งชีวิต แต่ไม่เคยมีเวลาทำ เพราะฉะนั้นจงเริ่มทำเลย อย่าปล่อยให้เวลาล่วงเลยไปจนเปล่าประโยชน์
6. แบ่งปันแผนในอนาคตกับครอบครัวหรือคนใกล้ชิด วิธีนี้จะช่วยให้ทั้งสองฝ่ายรู้สึกสบายใจ เปรียบเหมือนเป็นการแชร์เรื่องแผนการต่างๆ ในชีวิตของผู้ป่วยเองให้อีกฝ่ายได้รู้
7. รักษาสุขภาพให้แข็งแรงที่สุด ปรับปรุงการใช้ชีวิตทุกอย่าง เพื่อสุขภาพที่ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หรือการพักผ่อนให้เพียงพอ
8. หาวิธีผ่อนคลาย ใช้เวลาว่างในการทำกิจกรรมที่ผ่อนคลาย ปล่อยใจให้สบาย โดยทำกิจกรรมตามลำพัง หรือร่วมกับผู้อื่นก็ได้
9. ฝึกร่างกายให้กระฉับกระเฉงอยู่เสมอ ออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมยามว่างที่ให้ร่างกายได้ขยับตัว โดยควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวเพื่อหาวิธีออกกำลังกายหรือกิจกรรมที่เหมาะสม

สำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งเรื้อรัง การพยายามควบคุมสิ่งที่สามารถควบคุมได้ เช่น การใส่ใจดูแลสุขภาพและการพยายามค้นหาสิ่งใหม่ๆ ที่จะเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตไปในทางที่ดีขึ้น จะทำให้เรารู้สึกกลัวน้อยลง มีความสุขมากขึ้น และสามารถมีชีวิตร่วมกับมะเร็งได้ยืนยาวอย่าง มีคุณภาพ

อ้างอิง

1. American Cancer Society. Managing Cancer as a Chronic Illness. https://www.cancer.org/cancer/survivorship/long-term-health-concerns/cancer-as-a-chronic-illness.html. Accessed January 2019.
2. American Society of Clinical Oncology (ASCO). Living with Cancer While Receiving Long-Term Treatment. https://www.cancer.net/survivorship/living-with-cancer-while-receiving-long-term-treatment. Accessed August 2022.
3. American Society of Clinical Oncology (ASCO). Coping With Uncertainty. https://www.cancer.net/coping-with-cancer/managing-emotions/coping-with-uncertainty. Accessed April 2019.

TH-20203